Dag Solstad ile Söyleşi

Söyleşen: Davit M. Smith

Yayımlanmış romanlarınızın çevirileri hakkında size biraz soru sorabilirim diye düşündüm. Yurtdışı resepsiyonunuzu hiç takip ettiniz mi? İşler nasıl yürüyor?

Evet, takip ettim. Fakat diller konusunda yorum yapabilecek kadar usta değilim. Genelde benden daha uzman kişilere soruyorum, bu iyi bir çeviri mi, değil mi? Almanca, İngilizce, Fransızca bilen insanlara… Kitaplarımın çoğunun, en azından ana diller söz konusu olduğunda, iyi çevirmenleri varmış gibi görünüyor.

Çevirmenlerinizle hiç çalışıyor musunuz?

Hayır. Bunu şöyle düşünüyorum… Sorumluluklarım kendi ülkemin sınırlarından öteye gitmemeli. İleride ne olur bilemem tabii. Bir planım yok.

Başka dillere tercüme edilmek sizin için önemli mi?

Eğlenceli fakat her şeyden önce ben Norveçli bir yazarım. Kendimi Norveç dili, Norveç toplumu ile ilgili olarak tanımlarım. Ait olduğum yer orası. Başka yerler, ilginç, fakat bundan daha fazlası değil.

Avrupa edebiyatından etkilendiniz, örneğin, Proust, Gombrowicz?

Kesinlikle. Tıpkı kendi ülkemin yazarları kadar etkilenmişimdir. (Tarjei) Vesaas’a ilginiz olduğunu biliyorum, benim için Vesaas çok önemli.

Fakat stil olarak Vesaas ile aranızda neredeyse hiç benzerlik yok gibi?

O benim geçmişimin bir parçası ve çok önemli bir parça olarak orada duruyor. Onun hakkında birkaç kez büyük bir zevkle yazdığım şeyler oldu. En iyi makalelerimden bazıları Vesaas hakkındaydı ve yazdıklarımdan oldukça memnunum. Dolayısıyla etki, yazılarımda doğrudan izleyebileceğiniz bir şeylerden çok, mirasımın bir parçası olarak var. Benim için anlamı bu.

Ama Gombrowicz sizin için önemli bir yazar, değil mi?

Evet, çok önemli. Benim için çok önemli bir zamanda ortaya çıktı. Ferdydurke’yi harika bir Danca çeviriden okuyabildim. Muhtemelen kötü bir çeviriden bile etkilenirdim, sanırım. Kosmos’tan gerçekten keyif aldım ve okuduğum metnin çok iyi bir çeviri olduğunu da düşünmüyorum.

Özellikle önemli olduğunu söyleyebileceğiniz başka yabancı yazarlar var mı?

Son yıllarda Thomas Mann. Büyülü Dağ. Fakat aynı zamanda Yusuf ve Kardeşleri. Bu ikisi.

Amerikalı veya İngiliz yazar var mı?

Evet, atları olan o adamdan gerçekten hoşlanıyorum…

Kim?

Atları olan adam. Atları vuran. Neydi adı, McCormac?

Ha, Cormac McCarthy.

Evet, ondan oldukça hoşlandım. O ve uzun zamandır hayran duyduğum Faulkner.

Birkaç yıl önce, bir Norveçli ile yazarlığınız hakkında konuşmuştum. Bana şöyle demişti: “Aslında Solstad’ın o kadar büyük bir hayranı değilim, çünkü o her zaman çok… politik.” Bunu hatırlıyorum, çünkü İngilizceye çevrilmiş romanlarınızı düşünürsek, onlar sadece 90’lardan sonraki romanlar. O romanlar, 70’ler ve 80’lerdekilerden çok daha az politik unsurlar taşıyordu. Bu nedenle, en azından şu anda, bir İngiliz okuyucunun Dag Solstad’ı “fazla politik” olduğu için sevmediğini hayal etmek zor. Yazarlığınızın bu yönünün çeviride daha iyi temsil edilmesinin sizin için ne kadar önemli olduğunu merak ediyorum.

Evet, benim için bu konu çok merkezi. Yazarlığım onsuz düşünülemez. Ve artık AKP-ml [Norveç Maocu Hareketi] hakkında çok fazla yazmasam da yazdığım her satırda o konu hep orada. Yani kesinlikle, amacım yazarlığımın tam bir resmini çizmekse, 52 yaşımdan önce yazdığım her şeyin eksik olduğunu söyleyebilirim. 52 yaşıma gelmeden önce epey bir çalışma ortaya koydum. 52 yaşında ölseydim, en azından Norveç’te hâlâ önemli bir yazar olarak görülürdüm.

Kjell Askildsen artık AKP-ml hakkında pek bir şey yazmıyor, değil mi?

Evet. Fakat bu, Per Petterson gibi diğer yazarlar için de geçerli. Bugünlerde çok az insan bundan bahsediyor, ama ben [Petersen’ı] küçük bir çocukken, yaz kamplarımızda kırmızı bayrakla koşuşturduğunu hatırlıyorum!

Seninle aynı zamanda yaz tatilinde miydi?

Evet, bu çocuklar kendilerini gerçekten davaya adamışlar diye düşündüğümü hatırlıyorum!

Derleme ve Tercüme: Tugay Kaban

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s